nhân tố sinh thái là gì

Bách khoa toàn thư cởi Wikipedia

Các thực thể tác động cho tới người là yếu tố sinh thái xanh, bao gồm group vô sinh (không khí, nước,...) và hữu sinh (muỗi, cây xanh,...).

Nhân tố sinh thái là yếu tố ở môi trường thiên nhiên đem tác động thẳng hoặc loại gián tiếp cho tới quy trình sinh sống của loại vật.[1][2][3][4] Đây là một trong những định nghĩa nhập sinh thái xanh học tập, ở những ngữ điệu không giống được gọi là "ecological factor" (tiếng Anh),[4] "facteur écologique" (tiếng Pháp),[5]... đều dùng để làm có một hoặc nhiều yếu tố (hoặc yếu hèn tố) ở môi trường thiên nhiên sinh sống đem hiệu quả cho tới một hoặc nhiều loại vật, hay còn gọi là nhân tố môi trường (environmental factor).[2][6][7]

Bạn đang xem: nhân tố sinh thái là gì

Các loại[sửa | sửa mã nguồn]

Các yếu tố sinh thái xanh thông thường bắt gặp nhập một hệ sinh thái xanh.
  • Các yếu tố sinh thái xanh là những yếu tố tạo ra môi trường thiên nhiên sinh sống của loại vật, hoàn toàn có thể tác động thẳng hoặc loại gián tiếp cho tới loại vật, được phân thành nhì nhóm: group những yếu tố vô sinh (vật lí, hóa học) và group những yếu tố hữu sinh (người, sinh vật). Do cơ, một hệ sinh thái xanh lúc nào cũng bao gồm bộ phận vô sinh và bộ phận hữu sinh.[1][2][3]

a. Thành phần vô sinh của một quần xã bao hàm toàn bộ những yếu tố ko sinh sống, thông thường gọi là sinh cảnh (biotope) hoặc môi trường thiên nhiên vật lí của quần xã. Thành phần này hoàn toàn có thể gồm:

-     Các hóa học vô sinh (nước, những loại khí như CO2, O2, N2, những loại muối hạt v.v), khả năng chiếu sáng, nhiệt độ chừng, v.v. nhập cơ, những yếu tố nhiệt độ (chủ yếu hèn là khả năng chiếu sáng, nhiệt độ chừng, độ ẩm chừng v.v) đem tác động cực mạnh cho tới quần xã lên cả sinh cảnh

-     Các hóa học cơ học ko nhập khung người loại vật đang được sinh sống, như mùn, hóa học buồn phiền, hóa học thải cơ học, những hóa học trong mỗi vật thể rơi rụng (lá rơi, lông rụng, xác rắn lột) … hoàn toàn có thể chứa chấp prôtêin, lipid, cacbôhyđrat.v.v. Tại phía trên gọi tắt là "mùn, bã".

b. Thành phần hữu sinh là quần xã loại vật, bao gồm 3 nhóm:  loại vật phát hành, loại vật dung nạp và loại vật phân giải.

-     Sinh vật phát hành thông dụng là thực vật đem kĩ năng quang quẻ phù hợp bao gồm cây trái (trên cạn) và những loại tảo (dưới nước), ngoại giả còn một vài loại vi trùng quang quẻ phù hợp và hóa phù hợp.

-     Sinh vật dung nạp bao gồm đa số loại vật dị chăm sóc, hầu hết và thông dụng nhất là những động vật hoang dã, bao gồm 3 loại:

+       động vật hoang dã ăn thực vật (thường gọi là động vật hoang dã ăn cỏ);

Xem thêm: insisted đi với giới từ gì

+       động vật hoang dã ăn động vật hoang dã (thường gọi là động vật hoang dã ăn thịt);

+       động vật hoang dã ăn "mùn, bã" (như bọ hung, giun đất).

- Sinh vật phân giải (chủ yếu hèn là nấm và nhiều loại vi khuẩn) là những loại vật dị chăm sóc, sinh sống nhờ vì thế hóa học cơ học "mùn, bã" đã có sẵn trước đôi khi phân bỏ hóa học cơ học trở thành hóa học vô sinh, trả lại sinh cảnh.

Trong một hệ sinh thái xanh, bộ phận vô sinh và bộ phận hữu sinh lúc nào cũng tương tác ngặt nghèo cùng nhau.[1][2][3]

  • Đối với việc sinh sống còn của một loại vật, những ngôi nhà khoa học tập phân loại những yếu tố sinh thái xanh trở thành nhì nhóm: những yếu tố quan trọng nhất và những yếu tố tác động.

- Nhóm quan trọng nhất bao gồm những yếu tố luôn luôn phải có so với sự tồn bên trên, phát triển, cải tiến và phát triển và sinh đẻ của loại vật. Các yếu tố này thay cho thay đổi tuỳ loại. Ví dụ: oxy, nước, đồ ăn,... với người; cacbônic, muối hạt khoáng,... với cây trái.

- Nhóm tác động là ko sẽ phải cần thiết cho việc sinh sống còn của loại, tuy nhiên hoàn toàn có thể tạo ra chuyển đổi mạnh mẽ và uy lực ở loại vật, như tia phóng xạ, hoá hóa học.

Xem thêm: succeed đi với giới từ gì

Vai trò[sửa | sửa mã nguồn]

Ô nhiễm không gian tạo ra nhiều bệnh dịch.[8]
  • Các yếu tố quan trọng nhất đem tầm quan trọng sinh sống còn so với loại vật, tạo ra trở thành ổ sinh thái xanh của loại.
  • Các yếu tố tác động hoàn toàn có thể tạo ra đột thay đổi. Kiểu ren của một loại vật được thể hiện trở thành loại hình trải qua hàng loạt hiệu quả phức tạp nhập cơ đem chịu đựng nhiều hiệu quả của yếu tố tác động. Tại nút hiệu quả nhẹ nhàng, một loại hình (hoặc một tính trạng) hoàn toàn có thể thay cho thay đổi và đo lường và thống kê được, ví dụ như màu sắc domain authority. Dường như, những yếu tố tác động còn làm rối loàn DT, nổi bật là những chất độc hại (toxins), loại vật tạo ra bệnh dịch, phóng xạ. Tại người, thật nhiều hóa học gia dụng đem nhập đa số toàn bộ những thành phầm bảo vệ cá thể và hóa học tẩy cọ thường thì hoàn toàn có thể tạo ra nhiều bệnh dịch ko DT hoặc tạo ra đột thay đổi. phần lớn loại ung thư, hen phế truất quản ngại thông thường tương quan cho tới những yếu tố tác động.[8] Ngay cả tình trạng niềm tin mất mặt cân đối hoàn toàn có thể tạo ra tự động kỷ (autism).[9] Duy trì tình trạng mạnh bạo, cơ chế thức ăn phù hợp, cắt giảm rượu và quăng quật dung dịch lá thực hiện hạn chế nguy cơ tiềm ẩn cải tiến và phát triển bệnh dịch.[8][9]

Exposome[sửa | sửa mã nguồn]

Exposome là một trong những định nghĩa khá mới nhất, tương quan cho tới hiệu quả của những yếu tố sinh thái xanh với môi trường thiên nhiên sinh sống của trái đất và Y học tập.[10][11][12][13][14][15][16][17][18][19]

Exposome bao hàm giao hội những nhân tố xuất hiện tại Lúc trái đất xúc tiếp với môi trường thiên nhiên ngoài, tức thị những nhân tố phái sinh, ngoài NST, ko vì thế DT, bổ sung cập nhật cho tới cỗ ren tuy nhiên cha mẹ truyền cho tới, kể từ thời điểm là phù hợp tử cho tới Lúc bị tiêu diệt. Khái niệm này đợt trước tiên được lời khuyên vì thế ngôi nhà dịch tễ học tập ung thư Christopher Paul Wild, nhập năm 2005 nhập một bài bác báo đem tựa đề "Bổ sung cỗ ren với exposome: thử thách nổi trội của quy tắc đo xúc tiếp với môi trường thiên nhiên ở dịch tễ học tập phân tử".[20] việc này làm nên thảo luận sôi sục với khá nhiều ý kiến không giống nhau kéo dài hơn nữa chục trong năm này.[10][11][12][13][14][15][16][17][18][19] Theo nghĩa này, exposome hoàn toàn có thể miêu tả rời khỏi giờ đồng hồ Việt là "thể ngoại" (ngoài nhiễm sắc thể) hoặc "thể phơi bầy nhiễm".

Wild cho tới rằng: "... exposome bao gồm toàn bộ những hóa học sinh sống tạo hình Lúc xúc tiếp với môi trường thiên nhiên ngoài, bao hàm cả hiệu quả nước ngoài cảnh láo nháo lối sinh sống cá nhân". Các hiệu quả của yếu tố sinh thái xanh tạo ra những "cảm biến" cá thể, vệt ấn sinh học tập tạo hình nhập khung người.[12][21] Nghĩa là một trong những đứa con trẻ ở nhập bụng của những người u nghiện rượu và hoặc hút thuốc lá lá sẽ sở hữu được những "thể phơi bầy nhiễm" không giống với đứa con trẻ của những người u thông thường.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Chấn thương.
  • Hệ số DT.
  • Lô-cut tính trạng con số.
  • Sinh học tập bệnh dịch trầm tính.

Nguồn trích dẫn[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a b c Campbell và nằm trong sự: "Sinh học" - Nhà xuất phiên bản giáo dục và đào tạo, 2010.
  2. ^ a b c d Vũ Trung Tạng: "Cơ sở sinh thái xanh học" - Nhà xuất phiên bản giáo dục và đào tạo, 2008.
  3. ^ a b c "Sinh học tập 12" - Nhà xuất phiên bản giáo dục và đào tạo, 2019.
  4. ^ a b “ecological factor”.
  5. ^ “Ecologie: Les Valeurs écologiques de Landolt”.
  6. ^ “What is ecology?”.
  7. ^ J.P. Meador. “Polycyclic Aromatic Hydrocarbons”.
  8. ^ a b c Gallagher, James (ngày 17 mon 12 năm 2015). “Cancer is not just 'bad luck' but down đồ sộ environment, study suggests”. BBC. Truy cập ngày 17 mon 12 năm 2015.
  9. ^ a b "Study showing evidence of a major environmental trigger for autism", ngày 10 mon 11 năm 2008 navjot PhysOrg, retrieved ngày 5 mon 3 năm 2010
  10. ^ a b Rappaport SM, Smith MT (2010). “Epidemiology. Environment and disease risks”. Science. 330 (6003): 460–461. doi:10.1126/science.1192603. PMC 4841276. PMID 20966241.
  11. ^ a b Rappaport SM (2011). “Implications of the exposome for exposure science”. J Expo Sci Environ Epidemiol. 21 (1): 5–9. doi:10.1038/jes.2010.50. PMID 21081972.
  12. ^ a b c Wild, CP (tháng hai năm 2012). “The exposome: from concept đồ sộ utility”. International Journal of Epidemiology. 41 (1): 24–32. doi:10.1093/ije/dyr236. PMID 22296988.
  13. ^ a b Peters A, Hoek G, Katsouyanni K (2012). “Understanding the liên kết between environmental exposures and health: does the exposome promise too much?”. Epidemiol Community Health. 66 (2): 103–105. doi:10.1136/jech-2011-200643. PMID 22080817.
  14. ^ a b Buck Louis GM, Sundaram R (2012). “Exposome: time for transformative research”. Stat Med. 31 (22): 2569–75. doi:10.1002/sim.5496. PMC 3842164. PMID 22969025.
  15. ^ a b Centers for Disease Control and Prevention (2012). "Exposome and Exposomics". Truy cập ngày 5 mon 3 năm trước đó.
  16. ^ a b Buck Louis G. M.; Yeung E.; Sundaram R.; và người cùng cơ quan (2013). “The Exposome – Exciting Opportunities for Discoveries in Reproductive and Perinatal Epidemiology”. Paediatric and Perinatal Epidemiology. 27 (3): 229–236. doi:10.1111/ppe.12040. PMC 3625972. PMID 23574410.
  17. ^ a b Vrijheid M, Slama R, Robinson O, Chatzi L, Coen M, và người cùng cơ quan (2014). “The Human Early-Life Exposome (HELIX): Project Rationale and Design”. Environ Health Perspect. 122 (6): 535–544. doi:10.1289/ehp.1307204. PMC 4048258. PMID 24610234.
  18. ^ a b Miller Gary W.; Jones Dean P.. (2014). “The Nature of Nurture: Refining the Definition of the Exposome”. Toxicological Sciences. 137 (1): 1–2. doi:10.1093/toxsci/kft251. PMC 3871934. PMID 24213143.
  19. ^ a b Porta M, editor. Greenland S, Hernán M, dos Santos Silva I, Last JM, associate editors (2014). A dictionary of epidemiology, 6th. edition. New York: Oxford University Press. ISBN 9780199976737
  20. ^ Wild, CP (tháng 8 năm 2005). “Complementing the genome with an "exposome": the outstanding challenge of environmental exposure measurement in molecular epidemiology”. Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention. 14 (8): 1847–50. doi:10.1158/1055-9965.EPI-05-0456. PMID 16103423.
  21. ^ Miller Gary W.; Jones Dean P.. (tháng một năm 2014). “The Nature of Nurture: Refining the Definition of the Exposome”. Toxicological Sciences. 137 (1): 1–2. doi:10.1093/toxsci/kft251. PMC 3871934. PMID 24213143.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

  • "TAU Expert Reviews Environmental Triggers (hairspray! Lipstick!) Of Common Autoimmune Diseases" Lưu trữ 2010-03-05 bên trên Wayback Machine, Medical News Today.
  • "Exposome (thể ngoại): một quy mô mới nhất nhằm phân tích hiệu quả của môi trường thiên nhiên với mức độ khỏe" ởhttps://thorax.bmj.com/content/69/9/876